BOEKRECENSIE: JE HEBT HET NIET VAN MIJ, MAAR…

Twee maanden geleden zag ik uit interesse de reportage van Joris Luyendijk in VPRO Tegenlicht. Na aanleiding hiervan heb ik mij verder verdiept in Luyendijk’s werk. In deze blog recenseer ik ‘Je hebt het niet van mij maar, een maand aan het binnenhof.’

Joris Luyendijk doet in dit boek verslag van zijn werkzaamheden voor Nieuwspoort. Nieuwspoort kennen vele vooral van de persconferenties. In dit boek laat Luyendijk zien dat het veel meer is dan alleen dat. Met zijn achtergrond als antropoloog kijkt hij kritisch naar de verdeling tussen politici, journalisten, lobbyisten en voorlichters.

Voor leken lijken dit waarschijnlijk vier totaal verschillende groepen, maar in dit boek wordt duidelijk dat het in de realiteit anders ligt. Luyendijk beschrijft hoe lobbyisten volledige amendementen schrijven voor Kamerleden en hoe bepaalde voorlichters journalisten primeurtjes gunnen. Anderzijds uit Joris ook zijn verbazing over de intimidatie van voorlichters tegen journalisten. Hij beschrijft hoe een in defensie gespecialiseerde journalist terecht wordt gewezen. Een bepaald artikel was niet goed bevallen waarna de journalist te horen kreeg: “jij gaat voorlopig niet naar Uruzgan, jongen”.

Wat voor mij persoonlijk het meest opvallende deel was gaat over de zogeheten stromannen. Luyendijk schrijft dat er enorm vooraf aan een politiek debat veel wordt geregisseerd. Er zijn bijvoorbeeld dealtjes met de televisie over wanneer welke one-liner wordt uitgesproken. Op deze manier kunnen de cameramannen het niet missen. En er zijn dus zogeheten stromannen, deze personen gaan in het publiek zitten en op bepaalde momenten meeklappen zodat de hele zaal mee gaat doen.

Wat Luyendijk siert is de kritische houding richting zichzelf. Hij schrijft over het contact dat hij heeft met een redacteur van Pauw en Witteman. Deze redacteur beloofd hem dat hij welkom is in het programma om over zijn boek te vertellen als het uit komt. Na lang denken concludeert hij dat hij niet in staat is om Pauw en Witteman zelf te bekritiseren. Hiermee worstelt hij zelf. Dit laat naar mijn mening de betrouwbare uitstraling van Luyedijk goed zien.

Toch komen er wel vragen in mij opborrelen als ik zijn Pauw en Witteman hoofdstuk lees. Momenteel is Joris Luyendijk al een aantal boeken verder en is zijn nieuwe boek Dit kan niet waar zijn vind ik die kritische zelfhouding minder terug. Ik zag hem recent in buitenhof en hier maakt hij naar mijn mening de scheidslijn tussen het Londense bankwezen en het Hollandse model onvoldoende. Soms lijkt het meer op angst zaaien en van zijn boek een nog grote bestseller maken. Graag zou ik van Luyendijk horen hoe hij hier zelf over denkt..

Al met al vind ik dit boek een echte aanrader voor iedereen die politieke interesses heeft. Het zette mij persoonlijk flink aan het denken over de betrouwbaarheid van journalisten en politici. Het laat duidelijk zien hoe het er achter de Haagse schermen aan toe gaat.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s